ELEKTRİK PANO İMALATI

 
Sistem Devreye Alma Ana Dağıtım ve Kompanzasyon Panoları
Kompanzasyon Panosu Nedir ?

Kompanzasyon Panosu , GPRS ve Ethernet Converter . ile uzaktan takip edilebilen haberleşme yazılımı

Dünyada ve özellikle Türkiye’de, enerji açığı (özellikle elektrik enerjisi) ; hızla gelişen teknoloji ile birlikte gün geçtikçe artış kaydetmektedir.Özellikle  yurdumuzda üretilen elektrik enerjisinin yaklaşık % 30-35 inin kullanılmadan kaybolması da bu açığı kapatmak için yapılacak çalışmaların önemini  arttırmaktadır.

Dolayısıyla mevcut tesislerde ihtiyacı karşılamak için alınacak tedbir olarak ‘Reaktif Güç Kompanzasyonu’ gelmektedir. Önemli ölçüde voltaj düşmesine ve güç kaybına neden olarak , enerji iletim hatlarını ve transformatörleri boş yere yükleyen ‘reaktif gücün’ önlenmesi gerekmektedir . Öyle ki büyük ekonomik giderlere sebep olan , dağıtım santrallerinde lüzumsuz yere taşınan bu enerji ; aktif enerjinin % 75-100 ü arasında tesbit edilmektedir.

            Bu durum; üretime olan talebin artmasına,dolayısıyla elektrik enerjisinin  daha kaliteli ve aynı zamanda da gerçek iş gören (aktif) enerji özelliği taşıması gereksinimini artırmaktadır.

            Bunun mukabilinde ,sözleşme gücü  9 KW ın üzerinde olan firmaların  önemli bir kısmında Reaktif (cezalı) ödemelerin genellikle farkına varılmaz.Aktif harcama sanılarak  reaktif kullanımdan dolayı fazla fatura tutarları ödenir.

Reaktif (Cezalı) ödemenin farkına varılsa da teknik ekibin kompanzasyon konusunda ekseriyetle yetersiz kaldığı görülmektedir.Oysa ki ; kompanzasyon panosu ,elektrik sistemleri içerisinde uzmanlık ve profesyonel çalışma gerektiren reaktif enerji üreten bir panodur.Günümüzde kurulan panoların çoğu piyasadaki kısmi bilgiler ile yapılan amatör çalışmalar ile kurulmuş panolardır.Bu panolar uzun vadede çözüm olmadığından kısa zaman  zarfında sık sık arıza vererek onarım çalışması yapılmasına ,elektrik faturasına Reaktif (endüktif  veya kapasitif) bedel yansımasına sebep olmakta ve her zaman panonun olması gereken gerçek maliyetinin fazlasıyla üzerine çıkmaktadır,buna rağmen kesin ve kalıcı çözüm sağlanamamaktadır.

Kompanzasyon Neden GereklİDİR ?

             Elektrik enerjisinin, santralden en küçük alıcıya kadar dağıtımında en az kayıpla taşınması gerekmektedir.              Günümüzde, teknolojinin gelişmesi ile her evde bulunan buzdolabı, çamaşır makinası, klima, vs. gibi ısıtma, havalandırma ve soğutma cihazları, elektrik enerjisine ihtiyacın her geçen gün biraz daha artmasına, enerji üretiminin gittikçe pahalılaşmasına neden olmakta, dolaylı olarak ta bu durum şebekede taşınan elektrik enerjisinin de kaliteli, ucuz ve hakiki iş gören aktif enerji olmasını daha zorunlu kılmaktadır.
  Kompanzasyonun tanımında bahsedildiği gibi, şebekeye bağlı bir alıcı, eğer bir motor, bir transformatör, bir floresant lamba ise, bunlar manyetik alanlarının temini için bağlı oldukları şebekeden indüktif reaktif güç çekerler. İş yapmayan ve sadece motorda manyetik alan doğurmaya yarayan indüktif reaktif güç, iletim hatlarında, trafolarda, tablo, şalterler ve kablolarda lüzumsuz yere kayıplara sebebiyet vermektedir.

             Bu kayıplar yok edilebildiği zaman, şüphesiz trafolar daha fazla motoru besleyebilecek bir kapasiteye sahip olacak, keza disjonktörler (disjonktör=Yüksek gerilimli enerji nakil hatlarına ve fabrikaların ana girişlerine konur. Disjonktörler akım taşıyan hatlarda açma kapama yapmaya yarar. Bu elemanlar yüksek gerilimli şebekelerin açma kapama şalteri olarak da tanımlanmaktadır.) lüzumsuz yere büyük seçilmeyecek, kullanılan kablolar ise daha küçük kesitte seçilebilecektir.


             Daha az yatırımla motora enerji verme yanında, uygulanan tarifeler yönünden, her ay daha az elektrik enerjisi ödemesi yapılacaktır. Görüldüğü gibi, daha ilk bakışta reaktif gücün santralden alıcıya kadar taşınması, büyük ekonomik kayıp görünmektedir. Genellikle enerji dağıtım şebekelerinde lüzumsuz yere taşınan bu enerji, taşınan aktif enerjinin % 75 ile %100'ü arasında olduğu tespit edilmiştir.

             Sonuç olarak, bu reaktif enerjinin santral yerine, motora en yakın bir bölgeden gerek kondansatör tesisleri (statik faz kaydırıcı), gerekse senkron döner motorlar (dinamik faz kaydırıcı) tarafından temin edilmesiyle, santralden motora kadar mevcut bütün tesisler bu reaktif gücün taşınması yükünden arınmış olacaktır.

Kompanzasyon Panoları Nerelerde Kullanılır ?

Elektrik sözleşme gücü 9000 Watt ( 9 KW ) ve üzeri olan aboneler

Kompanzasyon panoları neden kullanılır ?

Tüm elektrikli cihazlar aktif enerji tüketirler , ancak tüm motorlu cihazlar ve balanslar aktif enerji ile birlikte reaktif enerjide tüketirler . Kompanzasyon panosu olmayan veya devredışı kalmış yada Kompanzasyon panosu arızalı olan bir işletme , şebekeden çektikleri Reaktif enerjinin bedelini Aktif enerji bedeline ilave olarak , Elektrik Faturasında Reaktif ( Endüktif – Kapasitif )bedel adı altında ilave bedel öder , bu bedel aktif kullanımın ( kompanzasyon panosunun durumuna göre ) %20 ile %90 arasında fazla ödenen farktır. İşletmeler şebekeden reaktif enerji çekmemek , ihtiyaçları olan Reaktif enerjiyi kompanzasyon panosu ile kendi bünyelerinde oluşturmak için kullanılır.

Kompanzasyon panomuz var çalışıyor fakat halen Elektrik faturamıza Reaktif
( Enduktif-Kapasitif ) bedel neden yansıyor ?

Kompanzasyon panonuzun ürettiği reaktif enerji , elektrik sözleşme gücü 30.000Watt ( 30 KW ) ve üzeri yerler için Reaktif ( endüktif ) tüketim Aktif tüketimin %20 sini , kapasitif tüketim ise Aktif tüketimin %15 ini geçmemelidir. Bu oranlar 30.000 Watt ( 30 KW ) dan az

olan işletmelerde Reaktif ( endüktif ) tüketim Aktif tüketimin %33 ünü , kapasitif tüketim ise Aktif tüketimin %20 sini geçmemelidir. Kompanzasyon panonuz dışarıdan bakıldığında ışıkları yanıyor kondansatör alıp bırakıyor gözükebilir ancak tesisinizin ihtiyacı olan reaktif enerjiyi sağlayamıyor veya gereğinden fazla reaktif enerji devreye sokuyorsa bu kompanzasyon panonuzun olması gerektiği gibi çalıştığı anlamına gelmez bu durumda elektrik faturanıza Reaktif ( Endüktif – Kapasitif ) bedel yansır. Bu durumlarda Kompanzasyon panonuza uzmanından bakım ve kontrol yapılması gereklidir.

Kompazasyon panosunda Reaktif Güç Kontrol Rolesi seçimi neden önemli ?Kompanzasyon panosunun işlevini gerektiğinde gerektiği kadar reaktif enerjiyi tesise sağlaması için kullanılan role ( reaktif güç kontrol rölesi ) panonun beynidir.Tesis ihtiyacı olan reaktif enerjiyi gerektiği kadar alamaması durumunda elektrik faturasına Endüktif , gereğinden fazla reaktif enerji sağlaması durumunda ise elektrik faturasına Kapasitif ceza bedelleri yansır.Çok hassas olan dengeyi sağlamak için seçilecek rölenin tesisin tüketim dengesine göre seçilmesi ve kurulması gereklidir . Kurulum aşamasında tesise göre kurulan panolarda ileriki tarihlerde tesise ilave olan veya her hangi bir tadilat nedeni ile elektrik donanımlarındaki değişiklikler kompanzasyon panosunun çalışmasını olumsuz etkiler arıza vermesine yol açar ,ancak son çıkan yeni reaktif güç kontrol röleleri her türlü dengesiz tüketimler , değişiklikler için duyarlı olup eski modellere göre çok ileri teknoloji ile üretilmiş adeta kusursuz çalışması ile uzun vadede kalıcı çözümler üretebilmektedir , bu rölelerin panoya montajı sadece rölenin değişmesi ile mümkün olmadığı gibi pano içerisinde her faz için akım trafoları , monofaze kondansatörler ilave edilmesi ve çalışma sisteminin yeni roleye göre düzenlenmesi gerekir.

Dengesiz tüketim nedir ?

Üç ayrı faz tüketimlerinin aynı olmamasıdır , Monofaze cihazların olduğu yerlerde dengesiz tüketim oluşur , ancak tesiste sadece trifaze cihazlar var , monofaze cihazlar yok ise trifaze cihazların tüketimi dengesiz tüketim olmaz , sadece bu gibi dengeli trifaze tüketimi olan yerlerde Reaktif Güç Kontrol Rölesi seçimi çok önemli olmaz bütün röleler tüketim dengeli olduğu müddetçe sorunsuz çalışmaya devam eder.,

Tesis tüketimi dengelenir mi ?

Tesiste monofaze tüketim olduğu müddetçe , tüketim dengelemesi yapılsa dahi , zamanla tesise ilave monofaze tüketimli cihazlar gelmesi ve kullanıma bağlı tüketim dengesizliği mutlaka oluşur Monofaze tüketimli cihazların çoğunlukta olduğu yerlerde kalıcı tüketim dengesi oluşturulamaz , bu nedenle dengesiz tüketimli yerlerde Kompanzasyon panoları için mutlaka 3 faz 3 akım trafolu monofaze kondansatör destekli roleler tercih edilmelidir.
Kompanzasyon panosunun bakımını yeni yaptırdığım halde elektrik faturama Reaktif bedel neden yansır ?

Kompanzasyon panosunun bakımı , ayarları olması gerektiği gibi olduğu müddetçe elektrik faturanıza Reaktif bedel yansımaz , Kompanzasyon panonuzun bakım tarihi ile faturada ilk okuma ve son okuma tarihleri arasında bir hafta veya daha fazla fark varsa faturanıza o ay için Reaktif bedel yansıması doğaldır , ancak kompanzasyon panonuzun bakımı ilk okuma tarihinden önce yapılmış ise , bu elektrikçinizin işini doğru yapamadığının göstergesidir , Uzmanına başvurun.